“Whole of society” weerbaarheid en veerkracht vraagt een volgende stap
Voor de omvangrijke opgave naar “whole of society” weerbaarheid en veerkracht is een volgende stap in netwerkvorming nodig op zowel bestuurlijk/strategisch, tactisch als operationeel niveau. Op bestuurlijk/strategisch niveau om richting te bepalen, op tactisch niveau om gesprekken te voeren over onderliggende (gedeelde) waarden, behoeften en denkkaders en op operationeel niveau om gezamenlijke richtinggevende kaders en uitgangspunten uit te werken De concretisering van een vervolgfase moet nog verder vorm krijgen.
8 december 2025 | Kick-off Week van Week van WeerbaarNL
Met de officiële kick-off, de eerste scenariosessie over de continuïteit van de maatschappij en een eerste interactieve netwerkmarkt zijn we de Week van WeerbaarNL succesvol gestart. De presentatie van de kick-off bijeenkomst is hier te bekijken. De presentaties en opbrengsten van de scenariosessies op de vijf thema’s zijn te vinden op de pagina per thema:
Thema Veiligheid
Thema Basisbehoeften
Thema Gezondheid
Thema Continuiteit Maatschappij
Thema Welzijn
WeerbaarNL.nl
Paul Gelton nam ons mee in de aanleiding en het gezamenlijke doel van WeerbaarNL.nl. Er gebeurt ontzettend veel in de wereld, dit vraagt steeds meer van de hele maatschappij. Het thema weerbaarheid is daarbij een begrip geworden waarop vol wordt ingezet. Er zijn ontzettend veel mooie ontwikkelingen, initiatieven en ideeën op het gebied van weerbaarheid. Zowel lokaal, regionaal als nationaal. Vanuit het programma Versterken Maatschappelijke Weerbaarheid en Veerkracht zijn we eind 2024 gestart met WeerbaarNL.nl, een initiatief van het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) samen met Ministerie Justitie en Veiligheid, Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), Landelijk Operationeel Coördinatiecentrum-Knooppunt Coördinatie Regio Rijk (LOCC/KCR2) en veiligheidsregio’s. Hiermee leveren we een bijdrage aan een parate, weerbare en veerkrachtige samenleving. Dit vraagt iets van de maatschappij als geheel, de “whole of society”. Het is dus een opgave, die we samen met alle partijen (overheid, maatschappelijke partners, bedrijven, vrijwilligersorganisaties en betrokken burgers) vorm zullen moeten geven.
Netwerkvorming rond vijf maatschappelijke behoeftethema’s
Binnen het programma is ook een start gemaakt met het bouwen van netwerken om overheidspartijen, bedrijven, maatschappelijke organisaties, vrijwilligersorganisaties en burgerinitiatieven aan elkaar te verbinden op vijf maatschappelijke behoeftethema’s: veiligheid, basisbehoeften, welzijn, gezondheid en continuïteit maatschappij. Deze vijf maatschappelijke behoeftethema’s zijn voortgekomen uit de verkenning naar het versterken van maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht in tijden van crises uitgevoerd door het NIPV. De vijf thema’s zijn terugkerende maatschappelijke behoeften die bij iedere crisis, onafhankelijk van de dreiging, in meer of mindere mate aan de orde zijn.
Met de scopingsessies rond de vijf thema’s aan het begin van dit jaar is het enthousiasme aangewakkerd. We hebben een beeld gekregen van de (generieke) kansen en dilemma’s en de eerste stappen gezet in de netwerkvorming. Het is van belang dat deze in gang gezette beweging robuust en toekomstbestendig verder wordt ontwikkeld. Hiervoor is een volgende stap in netwerkvorming nodig op zowel bestuurlijk/strategisch, tactisch als operationeel niveau. Op bestuurlijk/strategisch niveau om richting te bepalen, op tactisch niveau om gesprekken te voeren over onderliggende (gedeelde) waarden, behoeften en denkkaders en op operationeel niveau om gezamenlijke richtinggevende kaders en uitgangspunten uit te werken De concretisering van een vervolgfase is nog niet uitgewerkt en moet nog verder vorm krijgen.
Als afsluiting van de eerste fase en om de netwerkvorming in de volgende fase een impuls te geven is deze week, de Week van WeerbaarNL, georganiseerd met onder meer scenariosessies voor de vijf thema’s. Deze week benutten we ook om verbindingen tussen de thema’s in beeld te brengen en zichtbaar te maken waar ze elkaar raken en versterken. Voor elk van de vijf thema’s organiseerden we een fysieke sessie waarin we aan de hand van een specifiek scenario:
- De eerste uitwerkingen van kaders en uitgangspunten gezamenlijk toetsen en verder uitwerken
- Het netwerk uitbreiden en verdiepen
- Inzicht krijgen in de aanwezige capabilities en het maatschappelijk potentieel
Grootschalige stroomuitval | Lessen uit Spanje en Portugal
Voor de Week van WeerbaarNL gebruiken we voor alle scenariosessies het scenario grootschalige stroomuitval. Hiervoor gebruiken we de grootschalige stroomuitval in Spanje en Portugal van deze zomer als basis en hebben we deze gebeurtenis vertaald naar een Nederlandse context. De lessen uit Spanje en Portugal zijn beschreven in het rapport Grootschalige stroomuitval: ervaringen uit Spanje en Portugal 2025 van het NIPV i.s.m. Veiligheidsregio Kennemerland.
Hierin komt naar voren dat het een groot gebied betrof en dat er veel maatschappelijke gevolgen waren, zoals tijdelijke uitval noodsystemen en openbare waarschuwingsplatforms, het direct sluiten van de supermarkten, uitval van vervoer- en verkeersystemen en opvang in de ziekenhuizen van vele patiënten door uitval van medische thuisapparatuur. Daarbij werd duidelijk dat de belangrijkste behoefte van de betrokkenen was: informatie (over handelingsperspectief, duiding van de situatie, uitzicht, naasten). En dat mensen aangeven dat er niet echt sprake was van paniek of het ontstaan van plunderingen of stelen van spullen.
Test database voor inzicht in maatschappelijk potentieel
Met WeerbaarNL zijn we gestart met het in beeld brengen van het maatschappelijk potentieel. Dit potentieel bestaat uit verschillende capabilities, zoals mensen, middelen en kennis. Deze capabilities kunnen ingezet worden voor de vijf maatschappelijke behoeftethema’s en op specifieke dreigingsthema’s. Om met elkaar inzicht te hebben in deze capabilities en te bepalen of deze worden ingezet voor een bepaalde doelgroep (zoals mensen of dieren), op een bepaalde uitvoeringsschaal (lokaal bijv.) of een specifiek gebied, zou het vormen van een database kunnen helpen. Wellicht kan zo een zoek- en classificatiesysteem ontstaan, waarin we informatie op verschillende manieren kunnen ordenen en benaderen.
In de Week van WeerbaarNL testen we uit of we, door het verzamelen van al deze informatie in een database, overzicht kunnen krijgen en of hiermee inzicht in de netwerken en het potentieel ontstaat. We willen je daarom vragen om deze vragenlijst in te vullen om zo informatie aan te leveren om te starten met het vullen van een database. Bij de verschillende onderdelen vragen we je om een keuze te maken uit één (of meerdere) van de opties, om zo alle organisaties te kunnen indelen. Wil je meer toelichting geven of extra informatie aanleveren, dan kun je aan het einde een bijlage toevoegen.
Informatie die we eerder van jullie hebben ontvangen, zullen we zoveel mogelijk ook in deze database opnemen, om zo tot één overzicht te komen.
De gegevens die je invult worden uitsluitend gebruikt voor dit specifieke doel. Ze dragen bij aan het testen of we zo een zoek en classificatiesysteem kunnen ontwikkelen. De informatie wordt zorgvuldig verwerkt en opgeslagen.
Doe mee met de test. We houden je op de hoogte van de uitkomsten van deze test.
klik hier
Netwerkmarkt voor delen van best practices
Tijdens de interactieve netwerkmarkt werden best pratices gedeeld door TNO, Katadyn, BMC en WeerbaarNL. Daarnaast was er gelegenheid om met elkaar in gesprek te gaan en hulpvraag- en aanbod bij elkaar te brengen. Bekijk meerdere praktijkvoorbeelden en initiatieven op WeerbaarNL.nl. Heb je zelf een initiatief, dat je wilt delen? Laat het ons weten op WeerbaarNL@NIPV.nl
.jpg)
.jpg)