Week van WeerbaarNL

8 december 2025 | Scenariosessie thema continuïteit maatschappij

In deze sessie stond een grootschalige stroomuitval in een groot deel van Nederland centraal, vergelijkbaar met de recente gebeurtenissen in Spanje en Portugal. De presentatie met hierin de introductie van het scenario staat hier.

In twee subgroepen werden de vraagstukken in kaart gebracht, de behoeftes en betrokkenen geduid en mogelijke oplossingsrichtingen besproken.

In interactieve gesprekken kwamen vanuit verschillende disciplines waardevolle inzichten naar voren. Deze gesprekken bevestigen wederom hoe complex en omvangrijk het thema weerbaarheid is. Een langdurige stroomuitval kan immers grote gevolgen hebben voor de maatschappij: talloze vitale processen worden direct of indirect geraakt.

Een interessante discussie ontstond over wat we precies verstaan onder vitale processen, en over de vele ondersteunende processen die nodig zijn om deze vitale processen draaiende te houden. Logistiek werd daarbij als belangrijk voorbeeld genoemd: er kan voldoende voedsel zijn, maar hoe zorg je dat dit tijdens een crisis op tijd op de juiste plek komt? Ook sanitaire voorzieningen kwamen aan bod: waar laten we ons afval wanneer die keten stilvalt? Dergelijke vraagstukken zijn nog onvoldoende doordacht.

Communicatie is cruciaal
Een ander belangrijk aandachtspunt is de communicatie en informatievoorziening tijdens stroomuitval. Hoe organiseer je effectieve communicatie tussen professionals, en hoe informeer je burgers wanneer internet en telefoonverkeer uitvallen? NL-alert is een goed medium maar niet meer wanneer telefoons leegraken en niet meer kunnen worden opgeladen.
Hoe waarborg je eenduidige, eerlijke en betrouwbare informatie, en hoe geef je mensen handelingsperspectief? Een toekomstig Noodsteunpunt zou hierin mogelijk een rol kunnen spelen. Voor burgers is een herkenbare, betrouwbare bron van informatie essentieel. Daarnaast is een gevoel van urgentie nodig om mensen daadwerkelijk in beweging te krijgen. De oproep van deelnemers: geef prioriteit aan dit thema, en oefen dit soort scenario’s in steden en wijken, zodat iedereen - professionals én burgers - het daadwerkelijk kan doorleven. Ook de onderlinge dialoog tussen burgers is hierbij van grote waarde. Hierbij helpt ook de Denk vooruit campagne.

Bouw voort op wat er al is
Een veelgehoorde oproep: “Vind niet opnieuw het wiel uit.” Er gebeurt al veel, zowel in Nederland als in het buitenland. Van eerdere crises, zoals de grote stroomuitval in Spanje en Portugal, kunnen we veel leren. Maak die inzichten zichtbaar en leer ervan. Het bedrijfsleven kan de overheid ook versterken en ondersteunen en andersom, bijvoorbeeld bij het aanleggen van strategische voorraden. Ook kunnen burgers lokaal veel zelf organiseren. Het V-fonds biedt daarbij als mooi praktisch voorbeeld ondersteuning voor lokale initiatieven, wat een waardevolle impuls geeft aan kleine, maar impactvolle ideeën.

Het belang van regie én ruimte
Regie komt in vrijwel alle gesprekken terug. Enerzijds is er behoefte aan duidelijke regie in de totale keten: landelijk, regionaal en lokaal. Wie maakt wanneer welke keuzes, en wie heeft doorzettingsmacht bij bijvoorbeeld de verdeling van schaarse middelen? Anderzijds klinkt het geluid dat er bij lokale initiatieven juist níet te veel sturing van bovenaf moet zijn. Faciliteer en stimuleer deze initiatieven, maar vermijd overbodige bureaucratie.

Continuïteit van organisaties
Ook bedrijfscontinuïteit verdient blijvende aandacht - bij overheden maar ook het bedrijfsleven (vooral ook binnen het MKB, gezien de afhankelijkheid van grote groepen burgers hiervan). Hoe ga je om met situaties waarin mensen niet naar hun werk kunnen komen en de bedrijfscontinuïteit daardoor in het geding komt. Of professionals die juist moeten komen vanwege hun vitale beroep en zich zorgen kunnen maken over hun thuisfront? Hoe organiseer je overzicht en grip hierin?

Daarnaast is het belangrijk om al in de ‘koude fase’ na te denken over afschaling na een crisis, of over pieken en dalen tijdens een crisis. Bijvoorbeeld wanneer stroom soms uitvalt en soms beschikbaar is. Hoe houd je de alertheid op het juiste niveau en organiseer je dit toekomstbestendig?

Test database voor inzicht in maatschappelijk potentieel

In de Week van WeerbaarNL testen we uit of we inzicht kunnen krijgen in de netwerken en het maatschappelijk potentieel door het verzamelen van informatie en daarmee starten met het vullen van een database. Hierin kunnen we informatie verzamelen over de verschillende capabilities, zoals mensen, middelen en kennis, die organisaties kunnen inzetten voor de vijf maatschappelijke behoeftethema’s of specifieke dreigingsthema’s. En of deze worden ingezet voor een bepaalde doelgroep (zoals mensen of dieren), op een bepaalde uitvoeringsschaal (lokaal bijv.) of een specifiek gebied.

Doe mee met de test en vul de vragenlijst in via de onderstaande link. Bij de verschillende onderdelen vragen we je om een keuze te maken uit één (of meerdere) van de opties, om zo alle organisaties te kunnen indelen. Wil je meer toelichting geven of extra informatie aanleveren, dan kun je aan het einde een bijlage toevoegen. De gegevens die je invult worden uitsluitend gebruikt voor dit specifieke doel. Ze dragen bij aan het testen of we zo een zoek en classificatiesysteem kunnen ontwikkelen. De informatie wordt zorgvuldig verwerkt en opgeslagen.

DOE MEE

We houden je op de hoogte van de uitkomsten van deze test.