11 december 2025 | Scenariosessie thema gezondheid
Tijdens de derde dag van de Week van WeerbaarNL stond in de middag een scenariosessie rond het thema gezondheid centraal. Deze sessie kende ook een vertegenwoordiging van overheden, zorgorganisaties, maatschappelijke organisaties, kennisinstituten en het bedrijfsleven. Net als in de eerdere sessies stond een grootschalige stroomuitval centraal, vergelijkbaar met recente incidenten in Spanje en Portugal. De presentatie met hierin de introductie van het scenario staat hier.
Vanwege een kleiner aantal deelnemers werd ervoor gekozen om gezamenlijk in één groep de belangrijkste vraagstukken, behoeften en mogelijke oplossingsrichtingen te verkennen.
Aandacht voor aanvullende risico’s en ongevallen
Een langdurige stroomuitval brengt naast de directe impact ook diverse secundaire risico’s met zich mee. Deelnemers benoemden dat tijdens deze crisis andere typen ongevallen kunnen ontstaan, onder meer doordat mensen niet altijd weten hoe zij veilig moeten omgaan met elektra/noodstroom of alternatieve warmte- en lichtbronnen.
Daarnaast werd besproken dat mensen in stressvolle situaties soms onvoorspelbaar gedrag vertonen. Dit kan vooral een aandachtspunt zijn bij groepen die al een zorgbehoefte hebben of minder goed verbonden zijn met de samenleving. Ook het toenemende verkeer bij bijvoorbeeld evacuaties kan extra ongevallen veroorzaken.
Gebrek aan voedsel en verstoringen in waterzuivering kunnen bovendien leiden tot gezondheidsproblemen.
Nazorg en mentale weerbaarheid
De sessie benadrukte dat ook de nazorg aandacht verdient. En ook tijdens een crisis kunnen mentale gezondheidsproblemen opspelen. Angst, onzekerheid en vragen als “Hoelang gaat dit nog duren?” en “Zijn mijn naasten veilig?” spelen een grote rol. Het is belangrijk om in de gaten te houden hoe mensen zich mentaal voelen, zich herstellen en welke ondersteuning nodig blijft.
Beeldvorming, informatie en bedrijfscontinuïteit
Tijdens de bijeenkomst werd besproken of de beschikbaarheid van patiënten informatie kan helpen om kwetsbaren in beeld te brengen (via bijvoorbeeld huisartsen).
Ook is het belangrijk dat zorgorganisaties hun bedrijfscontinuïteit kunnen waarborgen.
Deelnemers benadrukten het belang van goede registratie van beslissingen tijdens een crisis, om achteraf verantwoording te kunnen afleggen.
Communicatie als kwetsbaar punt
Communicatie werd herhaaldelijk genoemd als een van de grootste uitdagingen. Bij uitval van stroom vallen communicatiemiddelen al snel weg. De vraag is dan: hoe blijven professionals met elkaar in contact en hoe blijft de overheid burgers informeren?
Aandachtspunten voor het vervolg
- Denk als organisatie na over bedrijfscontinuïteit, ketenafhankelijkheden en de weerbaarheid van eigen personeel.
- Bied burgers vooraf handelingsperspectief: wat moeten zij weten en kunnen? Waar kunnen ze terecht voor hulp?
- Ontwikkel een checklist voor situaties waarin communicatiemiddelen uitvallen, en neem deze op in crisisplannen en de crisisboodschap. Ook wanneer je uitval ziet aankomen moet je in feite al weten wat je hierover gaat communiceren (nu het nog kan) en welke handelingsperspectieven je burgers geeft.
- Zorg voor snelle duidelijkheid over de oorzaak van een incident. Bij vermoedens van sabotage kunnen angst en onrust snel toenemen.
- Daarnaast kan verplaatsing van problemen ontstaan wanneer andere delen van het land wél stroom hebben; dit vraagt om duidelijke afspraken en coördinatie.
Test database voor inzicht in maatschappelijk potentieel
In de Week van WeerbaarNL testen we uit of we inzicht kunnen krijgen in de netwerken en het maatschappelijk potentieel door het verzamelen van informatie en daarmee starten met het vullen van een database. Hierin kunnen we informatie verzamelen over de verschillende capabilities, zoals mensen, middelen en kennis, die organisaties kunnen inzetten voor de vijf maatschappelijke behoeftethema’s of specifieke dreigingsthema’s. En of deze worden ingezet voor een bepaalde doelgroep (zoals mensen of dieren), op een bepaalde uitvoeringsschaal (lokaal bijv.) of een specifiek gebied.
Doe mee met de test en vul de vragenlijst in via de onderstaande link. Bij de verschillende onderdelen vragen we je om een keuze te maken uit één (of meerdere) van de opties, om zo alle organisaties te kunnen indelen. Wil je meer toelichting geven of extra informatie aanleveren, dan kun je aan het einde een bijlage toevoegen. De gegevens die je invult worden uitsluitend gebruikt voor dit specifieke doel. Ze dragen bij aan het testen of we zo een zoek en classificatiesysteem kunnen ontwikkelen. De informatie wordt zorgvuldig verwerkt en opgeslagen.
We houden je op de hoogte van de uitkomsten van deze test.
DOE MEE