Gemeenten spelen hierin een centrale rol, omdat zij het dichtst bij inwoners en lokale netwerken staan. Tegelijkertijd kunnen zij deze opgave niet alleen dragen.
Winnifred Laman en Anita Keita, adviseurs bij BMC, ondersteunen gemeenten bij
vraagstukken rond maatschappelijke weerbaarheid en crisisvoorbereiding. Winnifred benadrukt dat weerbaarheid verder gaat dan gemeentelijke processen: ‘Deze opgave vergt een maatschappijbrede aanpak. En dat is in de praktijk vaak complex.’
Anita vult aan: ‘Het is een vraagstuk voor ons allemaal, als mensen. Hoe ondersteunen we elkaar?’
In de praktijk richten gemeenten zich vaak eerst op de eigen organisatie: welke vitale processen moeten in de eerste 72 uur van een crisis doorgaan en wat is daarvoor nodig? Daarbij volgen zij onder meer de VNG-handreiking Weerbaarheid en Veerkracht, maar zoeken zij naar een passende vertaling naar hun lokale context en samenwerking met de veiligheidsregio.
Volgens Anita ligt juist daar een kans om maatschappelijke partners en inwoners structureel te betrekken. ‘Door te kijken wat er lokaal al is en wie wat kan bijdragen, benut je bestaande kracht en wordt de opgave behapbaarder.’ Structurele relaties met informele organisaties helpen gemeenten om kwetsbare groepen te ondersteunen en zelf focus te houden op vitale taken. ‘Zonder die relaties doen gemeenten zichzelf tekort.’
De kern van maatschappelijke weerbaarheid ligt daarmee in samenhang: het verbinden van crisisstructuren, lokale netwerken en het sociale weefsel. Zoals Winnifred stelt: ‘Een programmatische aanpak waarin de veiligheidskant en het maatschappelijke domein elkaar versterken, is essentieel om klaar te zijn voor de toekomst.’