In maart 2022 vond daar ‘het bloedbad van Bucha’ plaats. Een massamoord op 501 Oekraïense burgers en krijgsgevangenen begaan door onderdelen van het Russische leger die deelnamen aan de slag om Kiev. Nadat de Russen zich terugtrokken uit het bezette gebied kwam de rest van de wereld te weten wat voor verschrikkelijke gebeurtenissen in deze stad hebben plaatsgevonden. Alina Saraniuk komt oorspronkelijk uit Bucha en werkte op het moment van de Russische invasie in Berlijn. Ze keerde terug naar haar geboortestad en werd al snel de jongste loco-burgemeester van het land. Een functie die ze tot en met 2025 heeft bekleed.
Bucha: Een symbool van weerbaar Oekraine
“Toen ik terugkwam waren er geen supermarkten of apotheken meer. Ook de meeste bruggen waren opgeblazen en als je weet dat we zijn omgeven door rivieren dan begrijp je 
hoe ernstig dat is. Maar er werd direct werk gemaakt van het herstel.” Saraniuk begon haar werk in Bucha als vertaler. “Er was enorm veel internationale belangstelling in die tijd. We kregen veel delegaties op bezoek en er waren te weinig mensen die Engels konden spreken. Die eerste maanden waren enorm intens. Ik was bezig met alle delegaties en alle hulp die we van internationale instituties kregen. Ik kwam alleen thuis om te douchen en even te slapen en werkte zeven dagen in de week. Sommige delegaties onderzochten oorlogsmisdaden, andere bezoeken waren meer politiek van aard en weer anderen kwamen omdat ze geraakt waren door de gebeurtenissen in Bucha. We werden een symbool van weerbaar Oekraine en tegelijkertijd ook van tragedie.”
Wat is weerbaarheid?
“Voor mij is weerbaarheid ‘niet omvallen’. Ook als het stormt, of er een orkaan raast. Of als het, zoals nu, ijskoud is. En dat hebben we gedaan. Vandaag was ik bijvoorbeeld in een koffiehuis waar de eigenaar me vertelde hoe uitgeput hij is. Mensen vertrekken, er is gebrek aan elektriciteit, de generator kost veel geld en soms heeft hij even geen energie om door te gaan. Maar toch valt hij niet om. We zitten in een soort game en elk level in het spel wordt moeilijker en moeilijker. En toch moeten we door. Het is het beheersen van stress terwijl je tegelijkertijd moet overleven. Het is ’s nachts in schuilkelder zitten, met de continue dreiging van bombardementen. We verliezen mensen. Maar toch vallen we niet om. Dat is weerbaarheid voor mij.”
Al snel werd Saraniuk benoemd tot hoofd Internationale Relaties en vanaf januari 2024 werd zij, met haar 28 jaar, de jongste locoburgemeester van het land. “Vanaf 2024 ben ik dus in het bestuur van Bucha gekomen. Met al deze verantwoordelijkheden in deze moeilijke situatie was mij leercurve natuurlijk enorm stijl. In een crisissituatie telt wat dat betreft 1 jaar voor 5 jaar. Ik leerde alles over de maatregelen die genomen moeten worden om ons te beschermen en over het belang van communicatie naar de bevolking. Mensen verwachten ook veel van de gemeente en door de stress zijn mensen ook emotioneel. Ze zijn boos en omdat de centrale overheid ver weg is, kunnen ze hun machteloze woede op het lokale bestuur richten.”
“In de afgelopen jaren hebben we veel praktische en psychologische steun gegeven. Mensen moeten met pijn en trauma leren leven, in een omgeving waar psychologische ondersteuning, met name bij de oudere generatie, niet erg ontwikkeld is. En daarnaast bieden we dus praktische ondersteuning. Bij de energie- en watervoorziening bijvoorbeeld. .JPG)
Of bij de verzorging van schuilkelders. Of door snel te handelen als door bombardementen de ruiten sneuvelen. En door te zorgen dat onze kinderen, ondanks alles, naar school kunnen blijven gaan. We krijgen daarbij internationale hulp, maar die hulp is na 2022 en 2023 wel afgenomen.”
Het belang van communicatie
“We zijn erg actief op sociale media. We delen wat er op centraal niveau gecommuniceerd wordt en geven praktische informatie. Over waar je je telefoon op kunt laden als de stroom is uitgevallen bijvoorbeeld. Of waar je jezelf schuil kunt houden bij beschietingen. Het is belangrijk om de bevolking te vertellen wat er precies gebeurt en waarom het gebeurt. Er zijn minder regels dan in West-Europese landen en dus zijn er soms wat meer onduidelijkheden. Aan de andere kant maakt dat onze samenleving ook actief. We krijgen veel vragen van burgers die we op tijd moeten beantwoorden. Daarom heeft de burgemeester of de locoburgemeester elke week een gesprek met mensen die vragen hebben. Ze willen weten wat er aan de hand is, of zijn bezig met de herbouw van hun huis en hebben daar vragen over. Maar het kunnen ook hele basale vragen zijn over de school van hun kinderen of wanneer de vuilnis wordt opgehaald. 
Verder hebben we in onze gemeenschap de families met soldaten in de oorlog, of soldaten die in de oorlog zijn gevallen. Daar hebben we speciale aandacht voor.”
Wat we nu anders doen
“Toen de invasie begon waren nog een heleboel strategische vragen onbeantwoord. Hoe moet je reageren? Wat is de informatiebehoefte? Hoe maken we ons als gemeentebestuur zichtbaar? De ervaring die we daarmee de afgelopen jaren hebben opgedaan neem ik mee. Zo was ik laatst in Berlijn en daar zijn ze inmiddels aan het nadenken over hun schuilkelders. Wat is de conditie daarvan? En waar bevinden ze zich eigenlijk? Ik denk dat veel landen daar over moeten nadenken. Wat we verder in Bucha echt goed hebben gedaan is dat we direct zijn begonnen met de herbouw. Meer dan 90% is opnieuw opgebouwd en dat blijven we doen. Het leiderschap en de energie van onze burgemeester Anatoliy Fedoruk is daarbij ook geweldig. Ik ben heel trots dat ik met hem heb mogen werken. Hij viel ook niet om in de storm.”
“De echte strategie over wat te doen als dit allemaal nog eens gebeurt, moet van de centrale overheid komen. Maar als lokale overheid zijn we wel veel beter voorbereid. We weten nu hoe we mensen moeten evacueren. Zo hadden we in 2022 geen eigen bussen. Tegenwoordig hebben we zo’n 15 tot 20 bussen gekocht of gekregen. We hebben nu bijvoorbeeld ook auto’s die drinkwater kunnen brengen naar verschillende gebieden in de 
stad. Internationale ondersteuning daarbij is en blijft belangrijk. In 2022 was er natuurlijk veel internationale aandacht voor de oorlog in ons land. Maar er zijn andere conflicten in de wereld die ook om aandacht vragen. De oorlog gaat hier echter gewoon door. Alhoewel de situatie enigszins is gestabiliseerd gaan de bombardementen en beschietingen op Kiev en soms ook rechtstreeks op Bucha door. Je weet nooit precies waar de bommen de volgende keer zullen vallen. We moeten de schade daarvan blijven herstellen, wat bij minder internationale steun steeds moeilijker wordt. Er is ook veel misinformatie en Russische propaganda. Wij staan voor de waarheid en we willen dat mensen weten wat er hier precies gebeurt. Want dit is niet alleen een fysieke oorlog. Het is ook een informatie-oorlog. Daarom is het van het grootste belang dat die internationale delegaties blijven komen.”