Om antwoord te krijgen op die vraag, oefenden de gemeente Rotterdam, de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR), het Rode Kruis, de Burgerreserve en lokale partners op maandag 1 juni in de Rotterdamse wijk Bloemhof met drie noodsteunpunten en één coördinatiepunt.
Tijdens de oefening werd een realistisch scenario nagebootst: Nederland zit al 48 uur zonder stroom tijdens een hittegolf. Bewoners kunnen niet bellen, pinnen of online informatie opzoeken. In zo’n situatie moeten noodsteunpunten uitkomst bieden. Deze locaties fungeren als herkenbare plekken in de wijk waar inwoners terechtkunnen voor informatie, hulp, ondersteuning en het melden van noodsituaties.
Meer dan alleen informatie
De oefening liet zien dat noodsteunpunten veel meer zijn dan een informatiebalie. Bij de steunpunten konden bewoners terecht voor medische hulp, mentale ondersteuning en praktische vragen. Ook was er ruimte om hulp aan te bieden aan buurtgenoten. Acteurs en vrijwilligers speelden uiteenlopende situaties na, zoals problemen met medicijnen die gekoeld moeten blijven, een tekort aan drinkwater of babyvoeding, en medische klachten.
Daarnaast werd getest hoe de communicatie verloopt wanneer reguliere verbindingen uitvallen. Het coördinatiepunt in de brandweerkazerne aan de Mijnsherenlaan communiceerde uitsluitend via portofoons. Toen één van de noodsteunpunten niet bereikbaar bleek, moest een medewerker fysiek naar de locatie worden gestuurd om informatie uit te wisselen.
Samenredzaamheid centraal
Een belangrijke les uit de oefening is het belang van samenredzaamheid. Bij een langdurige crisis kunnen hulpdiensten niet altijd direct overal aanwezig zijn. Daarom wordt ook gekeken naar de rol van bewoners zelf. Wie helpt kwetsbare buurtgenoten? Wie brengt water naar ouderen die slecht ter been zijn? En hoe organiseer je hulp wanneer digitale communicatie niet meer mogelijk is?
Juist in een situatie waarin voorzieningen uitvallen, blijkt de kracht van de buurt essentieel. Noodsteunpunten kunnen daarbij een belangrijke schakel vormen tussen inwoners, vrijwilligers en hulpdiensten.
Voorbereid zijn begint thuis
De oefening in Bloemhof maakt deel uit van een bredere voorbereiding op mogelijke langdurige verstoringen. De VRR en gemeente Rotterdam gebruiken de resultaten om te bepalen hoe noodsteunpunten in de toekomst structureel kunnen worden ingericht. Ook volgen later meer oefeningen in de regio.
Voor inwoners blijft het belangrijk om zelf voorbereid te zijn. Denk aan een noodpakket met voldoende drinkwater, houdbaar voedsel, noodzakelijke medicijnen, zaklampen, batterijen en een radio op batterijen om officiële informatie te kunnen ontvangen wanneer digitale communicatiemiddelen uitvallen.
Foto: Rhalda Jansen Fotografie, www.rhalda.nl